KIEM-project “Op naar een protocol rondom de inzet van zorgrobots!”

Op 7 juni 2021 heeft het College van Bestuur van Fontys Hogescholen namens het lectoraat Recht & Digitale Technologie van de Juridische Hogeschool Avans-Fontys bij Regieorgaan SIA een subsidieaanvraag ingediend. Op 24 november 2021 ontvingen wij het bericht dat de subsidieaanvraag is gehonoreerd, en inmiddels zijn we al een paar maanden bezig met de uitvoering van het onderzoeksproject.

Het onderzoeksproject heeft tot doel om te komen tot een protocol rondom de inzet van zorgrobots. De samenleving vergrijst en ouderen wonen langer zelfstandig, terwijl steeds minder mensen beschikbaar zijn om (thuis)zorg te verlenen. Een zorgrobot ondersteunt de zelfregie van thuiswonende ouderen door hen bijvoorbeeld te herinneren aan afspraken en te stimuleren dat ze op tijd eten en drinken. Hierdoor kunnen ouderen langer thuis blijven wonen en de regie over hun leven zo lang mogelijk zelf blijven voeren.

Mede als gevolg van de Coronacrisis is de inzet van zorgrobots aan het toenemen, maar deze technologie moet op een verantwoorde wijze worden ingezet. Er leven verschillende juridische vragen onder producenten, thuiszorgmedewerkers, mantelzorgers en gebruikers van zorgrobots, die tot nu toe onbeantwoord zijn, zoals: Is de privacy en mentale integriteit van gebruikers van een zorgrobot voldoende geborgd? Wie is verantwoordelijk voor eventuele fouten van de zorgrobot? De algemene wettelijke regels geven op dit punt weinig houvast.

Daarom wordt met input van medewerkers van Tinybots BV (de ontwikkelaar van zorgrobot Tessa), (thuis)zorgmedewerkers, mantelzorgers en gebruikers van Tessa een protocol opgesteld worden waarin de juridisch-ethische, praktische en technische aspecten rondom de inzet van Tessa worden uitgewerkt. Zo’n protocol bestaat op dit moment niet, terwijl een protocol een belangrijke borgingsfunctie kan vervullen rondom het op een goede, verantwoorde en succesvolle wijze inzetten van zorgrobots. Bovendien kan het weerstand bij betrokkenen wegnemen en geschillen in de toekomst voorkomen.

Dit protocol wordt specifiek opgesteld voor zorgrobot Tessa, maar kan ook als basis worden gebruikt voor protocollen voor andere zorgrobots. Op die manier kan de samenleving klaargemaakt worden voor een toekomst waarin zorgrobots een belangrijke rol vervullen in het (thuis)zorgproces. Dus daarom: “Op naar een protocol rondom de inzet van zorgrobots!”.

Wil je meer weten over dit onderzoeksproject? Neem dan contact op met Noortje Lavrijssen, die als projectleider en onderzoeker bij dit onderzoek betrokken is. Haar e-mail adres is n.lavrijssen@fontys.nl.