Mobility-as-a-Service (‘MaaS’)

Het onderzoeksproject Mobility-as-a-Service
(‘MaaS’) is een project dat afkomstig is van het lectoraat
Industrial engineering and entrepreneurship van Fontys. Het doel van het
project is om een bijdrage te leveren aan het vergroten van het draagvlak voor
deelmobiliteit, het delen van auto’s met elkaar. Door de groei van
deelmobiliteit kan de druk op de openbare ruimte, de CO2-uitstoot, de
parkeerdruk en het grondstofverbruik worden verlaagd. De uitdaging rondom dit soort duurzame initiatieven is dat het lastig is om ze financieel rendabel te
laten zijn.

In dit onderzoeksproject wordt onderzocht welke initiatieven mogelijk wel financieel rendabel kunnen zijn, om op die manier de autobranche te verduurzamen. Dit gedeelte van het onderzoek is uitgevoerd door het lectoraat Industrial engineering and entrepreneurship. Daarbij heeft het lectoraat Industrial engineering and entrepreneurship samengewerkt met een MKB-bedrijf dat een autoleasebedrijf is gestart. Het gaat daarbij niet om een standaard autoleasebedrijf, maar om een autoleasebedrijf dat het mogelijk maakt voor werkgevers om een auto te leasen bij het MKB-bedrijf voor de zakelijke kilometers die een werknemer maakt. Wanneer de auto niet nodig is voor zakelijke ritten, dus buiten werktijd, wordt de auto als deelauto ter beschikking gesteld via een platform. Iedereen met een kilometerbundel van het platform kan dan privé kilometers met deze leaseauto rijden. Per gereden kilometer rekent de bestuurder dan zijn privékilometers af. Dit in tegenstelling tot de gebruikelijke situatie waarin de werkgever de auto ter beschikking stelt aan een medewerker, die bijtelling moet betalen wanneer hij zijn leaseauto ook privé wil rijden. In dat geval betaalt de werknemer een vast bedrag per maand voor het privégebruik van de leaseauto. Onderzoek wijst uit dat het afrekenen per gereden kilometer in het algemeen voordeliger is.

De gereden privé-kilometers worden geregistreerd in de door het MKB-bedrijf ontwikkelde app voor parttime lease. Deze app registreert dus wie op welk moment hoeveel kilometer heeft gereden met de leaseauto. In dit concept is de werkgever de hoofdgebruiker van de leaseauto, en het is ook mogelijk dat andere privé bestuurders dan de werknemer zelf (bijv. familieleden, vrienden, buren) privé van deze auto gebruik maken, uiteraard tegen betaling. Ook deze mensen kunnen kilometerbundels kopen. Voorwaarde is dan wel dat deze bestuurders toestemming hebben gekregen/zijn toegelaten tot de app die het gebruik van de leaseauto registreert. Op deze manier ontstaan dus ‘closed communities’, waarbij het MKB-bedrijf bepaalt welke personen tot een ‘closed community’ toegelaten zijn en daardoor dus – tegen betaling – in de leaseauto kunnen rijden.

Het lectoraat Industrial engineering and entrepreneurship heeft het lectoraat Recht & Digitale Technologie benaderd om de juridische aspecten van Mobility-as-a-Service in kaart te brengen. Omdat de app die wordt gebruikt diverse persoonsgegevens verwerkt, is het in de eerste plaats van belang om na te gaan welke vereisten aan de verwerking van persoonsgegevens worden gesteld vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (‘AVG’) en de Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (‘UAVG’) en welke aandachtspunten er vanuit deze wet- en regelgeving zijn voor MKB-bedrijven die deelmobiliteitsdiensten aanbieden. In de tweede plaats zijn de aansprakelijkheids- en verzekeringsaspecten voor Mobility-as-a-Service in kaart gebracht. Want wanneer een leaseauto privé parttime geleased kan worden door andere personen dan de werknemer van een onderneming, wie is er dan aansprakelijk wanneer met deze leaseauto schade wordt toegebracht aan een andere verkeersdeelnemer? En hoe zit het met de verzekeringsaspecten van zo’n auto? Maken de polisvoorwaarden van een WAM-verzekeraar voor leaseauto’s het wel mogelijk om een leaseauto niet alleen door de werknemer en zijn collega’s te laten gebruiken, maar ook door familie, vrienden en andere bekenden van deze werknemer?

Met deze vragen is Noortje Lavrijssen namens het lectoraat Recht & Digitale Technologie, samen met een afstudeerder, aan de slag gegaan. Dit heeft geleid tot twee adviesrapporten (een ten aanzien van het privacy- en gegevensbeschermingsrecht, een ten aanzien van de aansprakelijkheids- en verzekeringsaspecten) en enkele praktische producten (waaronder een beslisboom en een checklist).

Wil je meer weten over dit onderzoeksproject? Neem dan contact op met Noortje Lavrijssen (n.lavrijssen@fontys.nl)

Noortje Lavrijssen

29 januari 2026